Đó là ý rất đáng chú ý trong video của Ali Abdaal khi anh chia sẻ những gì học được từ Joe Hudson, người đứng sau quá trình coaching cho các lãnh đạo cấp cao ở Silicon Valley, bởi điều tạo nên khác biệt không chỉ là làm nhiều hơn hay ép bản thân gắt hơn mà còn nằm ở cách bạn ra quyết định khi sợ hãi, cách bạn đi cùng cảm xúc khó chịu, và cách bạn giữ được năng lượng để theo đuổi một chặng đường dài.

Bạn có thể đã rất quen với cảm giác này: lịch làm việc kín, đầu óc lúc nào cũng nghĩ tới bước tiếp theo, sách vẫn đọc, khóa học vẫn mua, kế hoạch vẫn có, nhưng càng cố thì bên trong càng mỏi, nên thành tựu chưa tới mức mình mong mà nhịp sống lại ngày một nặng hơn.

Vì vậy, bài viết này xoay quanh một ý lớn rất đáng để ngẫm lại: hành trình đi tới một phiên bản giàu có, tự do và vững hơn không chỉ nằm ở chuyện cố thêm, mà còn nằm ở cách bạn hành động khi chưa đủ chắc chắn, cách bạn xử lý nỗi sợ lúc đứng trước rủi ro, và cách bạn làm việc mà vẫn giữ được mình.

Đi hết bài viết, bạn sẽ thấy rõ hơn vì sao có người làm rất nhiều mà vẫn mắc kẹt, trong khi có người tiến đều, sống nhẹ hơn và vẫn tạo ra kết quả lớn, đồng thời ở cuối bài, mình sẽ gửi tặng bạn tài liệu Chiến Lược 360 độ Để Tối Đa Hóa Mọi Khía Cạnh: Sự Giàu Có, Sức Khỏe, Mối Quan Hệ, Tâm Linh, Và Trải Nghiệm Một Cuộc Đời Đầy Phiêu Lưu như một bản định hướng để bạn sắp xếp lại toàn bộ hành trình mình đang đi.

Vậy nên, nếu bạn đã đi qua giai đoạn chỉ tin vào chăm chỉ và bắt đầu thấy mình cần một cách vận hành sâu hơn, bài viết này đáng để bạn đọc chậm lại một chút.

Phần lớn chúng ta lớn lên cùng một niềm tin rất quen: muốn hơn người thì phải chăm hơn người, muốn giàu thì phải lì, muốn tự do thì phải chịu ép mình qua những giai đoạn cực khó, và niềm tin đó không sai vì nó đã giúp khá nhiều người đi từ mức trung bình lên mức khá tốt.

Nhưng tới một lúc nào đó, bạn vẫn chăm, vẫn cố, vẫn học thêm đủ thứ, vẫn nhồi bản thân chạy tiếp, thế mà kết quả không bật lên tương xứng, nên bề ngoài trông như thiếu chiến lược nhưng thực ra thứ đang giữ bạn lại thường nằm ở cách bạn vận hành bên trong.

Ali Abdaal mở video bằng một ý rất đáng nhớ: kỷ luật, chăm chỉ, làm nhiều việc hơn, những thứ đó có thể đưa bạn vào top 10 đến 20 phần trăm, nhưng nếu muốn đi xa hơn nữa, bạn phải chơi bằng một bộ quy tắc khác.

====

Đi tiếp mới tạo ra dữ liệu để chỉnh hướng.

Một trong những bài học đầu tiên Joe Hudson nhấn mạnh là nhịp độ tiến lên quan trọng hơn việc làm đúng ngay từ đầu, và đây lại chính là chỗ rất dễ mắc kẹt, nhất là với người có hoài bão.

Bạn muốn chuyển nghề, muốn xây thương hiệu cá nhân, muốn mở business riêng, muốn ra sản phẩm, muốn làm content, muốn bước vào một phiên bản lớn hơn của mình, nhưng trước khi bắt đầu, bạn lại muốn chắc gần hết, muốn nghiên cứu đủ sâu, muốn đợi thời điểm đẹp, muốn có thêm chứng chỉ, thêm mối quan hệ, thêm tiền dự phòng, thêm tự tin.

Rồi một năm trôi qua, và bạn vẫn đang chuẩn bị.

Bài học ở đây không phải là làm ẩu mà là đừng đợi tới lúc thấy mình hoàn hảo mới nhúc nhích, bởi người đi nhanh thường không biết nhiều hơn bạn ở thời điểm bắt đầu, họ chỉ dám bước ra sớm hơn, để thực tế dạy mình, làm trước rồi chỉnh sau, ra tín hiệu, nhận phản hồi, rồi xoay hướng.

Đó mới là cách tiến thật.

Một con tàu đứng yên thì rất khó lái, trong khi khi đã chạy, dù chưa chạy đẹp, bạn mới bắt đầu biết gió đang thổi theo hướng nào.

Điều cản ta lại thường không hẳn là thiếu năng lực mà là nỗi sợ sai trước mắt người khác, như sợ đăng bài đầu tiên mà ít tương tác, sợ ra offer đầu mà chưa ai mua, sợ bắt đầu business mà trông còn non, bởi ai cũng muốn hình ảnh đẹp nhưng rất ít người chịu được giai đoạn vụng về ban đầu, trong khi chính đoạn đó mới là học phí thật.

Điều làm ta chùn lại thường là cảm giác đi kèm với thất bại.

Đây là phần sâu nhất trong video, và cũng là phần đáng ngẫm nhất.

Joe Hudson nói một ý rất hay: cái khiến ta né hành động không phải bản thân thất bại mà là cảm giác mình nghĩ mình sẽ phải chịu nếu thất bại xảy ra, như xấu hổ, mất mặt, bị đánh giá, thấy mình kém cỏi, thấy mình không đủ giỏi.

Nói cách khác, khá nhiều quyết định nhìn bên ngoài tưởng rất logic nhưng bên dưới lại đang bị cảm xúc lèo lái.

Chuyện này tinh vi lắm.

Bạn tưởng mình đang cân nhắc chiến lược, nhưng thật ra bạn đang né một cảm giác khó chịu nào đó; bạn tưởng mình đang tính toán cẩn thận, nhưng thật ra bạn đang trì hoãn để khỏi chạm vào nỗi sợ bị chê, bị từ chối, bị nhìn như kẻ thất bại.

Cho nên, nếu chỉ cố ép mình mạnh hơn thì chưa chắc đã giải được bài toán, vì bạn đang dùng sức để đè lên một thứ chưa được nhìn thẳng.

Joe gợi ý một hướng khác: đừng chỉ né cảm xúc khó mà hãy tò mò với nó, nghĩa là khi lo lắng xuất hiện, thay vì lập tức lướt điện thoại, mở video khác, tìm thứ gì đó để quên đi, hãy dừng lại một chút và quan sát xem nó nằm ở đâu trong người, ngực căng hay bụng thắt, nó nóng hay lạnh, nó nặng hay rỗng.

Nghe hơi lạ, nhưng chỗ này rất thật.

Khi bạn bớt chống lại cảm xúc, nó thường bớt quyền lực hơn bạn tưởng, còn khi bạn cứ gồng để không được phép thấy sợ, thấy buồn, thấy xấu hổ, nó lại ngấm sâu hơn và âm thầm điều khiển đủ kiểu quyết định lớn nhỏ trong đời.

Với người làm business, điểm này đặc biệt quan trọng.

Rất nhiều lựa chọn tưởng như đang đi theo cơ hội, nhưng thực chất lại đang đi theo né tránh, như né cảnh bị từ chối, né cảm giác mình nhỏ bé, né tình huống phải đối diện với việc bản thân chưa giỏi như mình muốn tin.

Khi nhìn ra điều đó, bạn bắt đầu có tự do thật.

=============

Hiệu suất bền đến từ cách làm việc ít bào mòn hơn.

Joe dùng một cách so sánh khá đắt: rất dễ nhầm giữa nhanh và hiệu quả, trong đó nhanh là xong việc sớm, còn hiệu quả là đi được quãng đường đó mà tốn ít nhiên liệu hơn.

Trong công việc, nhiên liệu đó là năng lượng tinh thần.

Bạn có thể ép mình hoàn thành một buổi làm việc dài, bạn cũng có thể ngồi lì và tick hết checklist, nhưng nếu làm xong mà đầu óc cạn sạch, hôm sau chỉ muốn trốn, thì đó chưa hẳn là hiệu quả mà chỉ là tiêu hao.

Ngược lại, khi một việc được làm trong trạng thái có hứng, có kết nối, có chút thích thú, bạn thường quay lại với nó dễ hơn, bền hơn, và lạ một điều là chất lượng cũng thường tốt hơn.

Rất dễ có phản xạ khó chịu khi nghe chữ “enjoy” trong công việc vì nó gợi cảm giác thiếu nghiêm túc, nhưng thử nhìn lại xem: những việc bạn làm tốt nhất, lâu nhất, thường là những việc bạn có năng lượng khi làm, không nhất thiết lúc nào cũng vui như đi chơi, nhưng có cảm giác sống và có cảm giác muốn làm tiếp.

Đó là thứ rất đáng quý.

Thay vì chỉ hỏi “làm sao xong nhanh”, có lẽ nên hỏi thêm một câu khác: “làm sao để phiên bản này dễ chịu hơn 10 phần trăm?”.

Có thể là đổi không gian làm việc, có thể là làm cùng ai đó, có thể là chia task nhỏ hơn, có thể là đổi cách tiếp cận, hoặc có thể là bớt một quy trình rườm rà vốn chẳng tạo ra bao nhiêu giá trị.

Những thay đổi nhỏ kiểu đó nghe không quá kêu, nhưng về dài hạn, khác biệt lại rất rõ.

==============

Chữ “nên” đang rút cạn năng lượng của rất nhiều người.

Đây là phần rất dễ khiến người đọc thấy bản thân trong đó.

“Mình nên đăng bài đều hơn”, “mình nên chăm networking hơn”, “mình nên dậy sớm”, “mình nên đọc thêm”, “mình nên làm nhiều hơn” là những câu nghe qua có vẻ tích cực, nhưng khi lặp đi lặp lại, chữ “nên” rất dễ biến thành một cái roi.

Joe nói rằng khi bạn ép bản thân, bên trong sẽ tự sinh phản lực, giống như khi có ai đó dí sát vào mặt bạn và ra lệnh, bạn có làm thì cũng làm với sự chống đối, mà năng lượng chống đối đó rất đắt vì nó làm bạn mệt trước cả khi bắt đầu.

Cách tháo nút không phải là bỏ hết trách nhiệm mà là quay lại quyền lựa chọn của mình, ví dụ thay vì “mình phải làm việc này”, hãy nhìn nó thành “mình chọn làm vì mình muốn kết quả đi kèm với nó”, bởi chỉ một thay đổi nhỏ trong cách gọi tên cũng khiến nội tâm bớt bị dồn ép.

Rồi thêm một bước nữa: dưới cái “nên” đó, mong muốn thật là gì?

Dưới câu “mình nên tập luyện” có thể là mong muốn khỏe hơn; dưới câu “mình nên xây business” có thể là mong muốn tự chủ hơn, sống rộng hơn, tạo giá trị theo cách của mình, và khi chạm lại được vào mong muốn thật, bạn sẽ có thêm đường đi, đồng thời đỡ sống trong cảm giác lúc nào cũng đang bị đuổi.

Khác biệt nằm ở đó.

Người đi xa biết giữ mình ở trạng thái có thể đi lâu.

Nếu phải gom lại toàn bộ bài học trong video này thành một câu, tôi sẽ chọn câu đó.

Với không ít người, thành công là một cuộc siết liên tục: siết thời gian, siết cảm xúc, siết kỷ luật, siết bản thân cho tới khi ra kết quả.

Nhưng nếu cái giá là bạn ngày càng mất kết nối với chính mình, thì kể cả có tiến lên, cảm giác bên trong vẫn khô.

Ali Abdaal chia sẻ điều này từ các bài học anh học được từ Joe Hudson, và đây thực sự là một lời nhắc đáng giá cho bất kỳ ai đang xây sự nghiệp hay làm kinh doanh: bạn không nhất thiết phải thắng bằng cách đánh nhau với bản thân mỗi ngày, vì vẫn có một con đường khác, đó là tiến lên sớm hơn, dám vụng hơn, thành thật hơn với cảm xúc, bớt dùng chữ “nên”, và thiết kế cách làm việc mà bạn có thể sống cùng nó trong nhiều năm.

Vì rốt cuộc, thứ đưa bạn tới tự do không chỉ là tiền hay kết quả mà còn là cảm giác mình không còn phải tự hành hạ mình để tiến lên nữa.