Nhiều người nghĩ rào cản lớn nhất của khởi nghiệp là Vốn. Nhưng với Elon Musk thời sinh viên, rào cản lớn nhất là Nỗi sợ mất đi sự an toàn.
Để kiểm chứng xem mình có “tố chất” làm doanh nhân hay không, Musk không bắt đầu bằng việc viết Business Plan hay gọi vốn. Ông bắt đầu bằng một thử nghiệm khắc nghiệt hơn: Ép bản thân sống với 1 USD/ngày. Thử nghiệm này không phải là về việc tiết kiệm tiền – mà là về việc đối mặt với nỗi sợ hãi. Musk muốn biết liệu ông có thể sống sót qua sự bất định tột độ, thứ thường định hình những năm tháng đầu tiên khi xây dựng một công ty.
Trong giai đoạn này, chế độ ăn uống của ông được cắt giảm xuống mức tối thiểu. Ông mua xúc xích và cam với số lượng lớn, chọn những loại thực phẩm rẻ, no và duy trì được trong giới hạn 1 đô la nghiêm ngặt. Những bữa ăn lặp đi lặp lại và chẳng hề ngon miệng, nhưng đó chính là mấu chốt. Bằng cách loại bỏ sự thoải mái, Musk tập trung vào sự kiên cường. Ông muốn chứng minh với bản thân rằng ngay cả khi mọi thứ thất bại, việc sinh tồn vẫn là điều khả thi.
Thử nghiệm kéo dài đủ lâu để thay đổi tư duy của ông. Musk sau này giải thích rằng khi nhận ra mình có thể sống mà gần như không cần gì, nỗi sợ về thất bại tài chính đã mất đi phần lớn sức mạnh. Sự thay đổi tâm lý đó quan trọng hơn chính số tiền kia. Nó giải phóng ông để chấp nhận những rủi ro lớn hơn mà không bị tê liệt bởi khả năng mất trắng tất cả.
Khoảnh khắc này trở thành một bài học nền tảng trong cách tiếp cận khởi nghiệp của ông. Thay vì theo đuổi sự an toàn, ông rèn luyện bản thân chịu đựng sự khó chịu và bất định.
Triết học Khắc kỷ có một bài tập gọi là “Premeditatio Malorum” – hình dung về tình huống tồi tệ nhất. Musk đã hiện thực hóa nó. Ông muốn biết: “Nếu mọi thứ sụp đổ, nếu mình trắng tay, thì đáy vực sẽ trông như thế nào?”.
Kết quả: Ông nhận ra cái “đáy” đó chỉ là ăn xúc xích và ở nhà thuê rẻ tiền. Nó không chết người. Nó tồn tại được.
Khi bạn nhận ra mức sống tối thiểu để sinh tồn thấp hơn bạn nghĩ, “chi phí” của việc thất bại trở nên rẻ hơn.
Nhiều người không dám khởi nghiệp không phải vì họ sợ thất bại, mà vì họ sợ mất đi lối sống hiện tại (mất ly Starbucks mỗi sáng, mất những bữa ăn sang trọng). Musk đã triệt tiêu nỗi sợ này ngay từ đầu bằng cách chứng minh rằng: Sự sung túc là một lựa chọn, không phải điều kiện bắt buộc để sống sót.
