Lý do bạn thấy đau khi bị người ta chê, không phải vì lời nói của họ sắc nhọn, mà vì nội tâm bạn quá mỏng manh. Nếu chỉ một câu góp ý cũng đủ làm bạn xù lông nhím, giãy nảy lên phòng thủ, hay hờn dỗi như một đứa trẻ, thì vấn đề không nằm ở cái miệng của thiên hạ, vấn đề nằm ở chính cái bản lĩnh non nớt của bạn.
Cùng một gáo nước lạnh tạt vào mặt:
• Kẻ yếu coi đó là sự xúc phạm.
• Kẻ mạnh coi đó là sự tỉnh táo.
Sự khác biệt nằm ở tâm thái. Và tin vui cho bạn, là tâm thái này có thể rèn được. Dưới đây là 6 tư duy của những người bản lĩnh, khi đối diện với “phán xét” từ dư luận:
1. Coi lời chê bai là dữ liệu, không phải bản kết án.
Đa số những người yếu đuối, khi nghe phê bình sẽ cảm giác giống như nghe tòa tuyên án: Thấy mình sai, thấy mình kém, thấy mình bị tấn công.
Còn người bản lĩnh, họ chuyển đổi ngay lời chê bai, sang ngôn ngữ của kẻ chiến thắng: “À, đây là chỗ mình cần nâng cấp.”
Họ không để “cái tôi” của bản thân đứng chắn đường. Nó coi lời chê là thông tin tình báo. Và khi bạn coi đó là dữ liệu, cảm xúc sẽ bình lặng và lý trí sẽ cầm lái.
Đừng phản ứng với lời chê bai, như một con thú bị thương. Hãy tiếp nhận nó, như một vị tướng đang xem bản đồ chiến sự.
2. Không bật lại ngay lập tức.
Phần lớn sai lầm của bạn, đến từ việc cái mồm chạy nhanh hơn cái não. Bị chê cái là bật lại ngay, gân cổ lên cãi mà không quan tâm đúng, sai.
Người có EQ cao, luôn để cho bản thân có một khoảng lùi chiến thuật: Nghe xong -> Hít thở sâu -> Tóm tắt lại ý họ nói.
Cái khoảng lặng đó không phải là bạn sợ, mà là bạn đang kiểm soát cuộc chơi. Nó khiến đối phương cảm thấy được lắng nghe và hạ hỏa, còn bạn thì có thời gian để sắp xếp dữ liệu cho câu trả lời chất lượng nhất.
3. Dám nhận sai, không sợ mất hình tượng.
Khiêm tốn không phải là cúi đầu hèn hạ. Khiêm tốn là sức mạnh của sự thật. Những người sĩ diện hão sợ nhận sai, vì sợ mất mặt. Nhưng những người trưởng thành, bản lĩnh hiểu rằng: Dám thừa nhận mình thiếu sót, là một loại can đảm.
Họ dám nhìn thẳng vào vấn đề: “Ok, chỗ này tôi làm chưa tốt”. Chấm hết. Không thanh minh, không đổ lỗi. Giá trị của bạn không vì một lỗi lầm mà bị sụt giảm, ngược lại, người ta nể bạn hơn vì bạn dám sống thật, dám chịu trách nhiệm.
4. Phản hồi đúng lúc.
Nhiều người khi bị chê thì im im, mặt hầm hầm, trong lòng thì cay cú tích tụ. Đây là cách hành xử của kẻ tiểu nhân. Người có bản lĩnh, quân tử sẽ khác. Họ sẽ phản hồi rõ ràng:
• Xác nhận cái gì mình sai.
• Nói rõ cái gì mình sẽ sửa.
• Giải thích bối cảnh (nếu cần) một cách điềm đạm.
Mục tiêu không phải là cãi thắng, mà là tìm ra giải pháp. Khi mọi thứ rõ ràng, xung đột sẽ bị dập tắt ngay từ trong trứng nước.
5. Lọc rác lấy vàng, bỏ qua thái độ.
Đời không như mơ, không phải ai góp ý cho bạn cũng sẽ nói lời ngon ngọt. Có người nói ngu, có người nói xóc óc, có người chửi thẳng mặt. Những người có EQ thấp, sẽ chấp nhặt cái thái độ: “Sao nó dám nói với mình giọng đó ?” Vậy là tong.
Còn người có EQ cao, sẽ ngay lập tức bật bộ lọc: “Bỏ qua cái giọng điệu khó nghe kia, ý chính của họ là gì ?”
Họ tách bạch cảm xúc rác rưởi của đối phương, ra khỏi thông tin cốt lõi. Họ chỉ nhặt lấy vàng trong đó (thông tin hữu ích) và vứt lại đống bùn (thái độ tiêu cực). Vậy nên, đừng để cảm xúc của người khác k.é.o bạn xuống vũng lầy.
6. Đừng chỉ gật đầu, hãy hành động.
Điểm khác biệt lớn nhất, giữa một người trưởng thành thực sự và đám trẻ con là: Kết quả.
Nếu bạn nghe xong, bạn gật đầu, rồi bạn để đấy ? Vô nghĩa ! Người bản lĩnh sẽ hành động, điều chỉnh và nâng cấp bản thân ngay lập tức, với những thông tin vừa tiếp nhận được.
Khi bạn quay lại và nói: “Nhờ lời góp ý của anh hôm trước, mà tôi làm ngon hơn rồi”. Thì đó chính là cú tát thẳng vào mặt những kẻ nghi ngờ bạn, bằng chính thành công của bạn. Đó mới là sự trả thù ngọt ngào nhất.
Hãy nhớ điều này. Khi bạn hiểu tại sao một câu nói làm bạn mất kiểm soát, bạn sẽ có quyền lựa chọn:
• Phản ứng như một con thú hoang theo bản năng.
• Phản hồi như một vị vua đầy bản lĩnh.
Lựa chọn đó sẽ quyết định bạn đang trưởng thành từng ngày, hay chỉ là một con người to xác, bận rộn đi bảo vệ cái tôi mục nát của chính mình. Bớt tự ái, và trưởng thành lên !